Μετ’ εμποδίων προχωρά η απελευθέρωση στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, σύμφωνα με έκθεση της Κομισιόν για την ενέργεια στην οποία διατυπώνονται και συστάσεις προς τους αρμόδιους φορείς για το τι πρέπει να αλλάξουν ώστε αν διευκολύνουν την κινητικότητα στην αγορά ενέργειας.

Αν και η έκθεση αυτή, που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες, βασίζεται σε στοιχεία του 2019, τα στοιχεία του Ιανουαρίου του 2021 που δημοσίευσε πριν από λίγες ημέρες το Χρηματιστήριο Ενέργειας επιβεβαιώνουν τις τάσεις που διαπιστώνει το δελτίο της Κομισιόν: στασιμότητα στα μερίδια, δυσπιστία και δυσκολία στις αλλαγές που οδηγούν τελικά στη μικρή αλλά σταθερή αύξηση του μεριδίου της ΔΕΗ.

Σύμφωνα με το νεότερο δελτίο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για τον Ιανουάριο του 2021, το μερίδιο της ΔΕΗ αυξήθηκε ελαφρά στο 67,15% από 66.84% τον Δεκέμβριο του 2020, ενώ αθροιστικά το μερίδιο των υπόλοιπων προμηθευτών «έκλεισε» στο 32,85%.

Σημάδια σταθερότητας επιδεικνύουν και τα μερίδια των εναλλακτικών παρόχων με την εταιρεία Mytilineos (Protergia) να διατηρεί ακριβώς το ίδιο ποσοστό με τον προηγούμενο μήνα στα 7,66%.

Ακολουθούν η Ήρων με 6,03% (από 6,16%), η Elpedison με 4,64% (από 4,65%), η NRG με 3,46% (από 3.38%), η Watt and Volt με 2,81% (από 2,84%), η Volterra με 1,88% (από 2,11%), η Φυσικό Αέριο Αττικής με 1,64% (από 1,68%), η Volton με 1,39% (από 1,32%), η Ζενίθ με 1,34% (από 1,34%) και η ΚΕΝ 0,59% (από 0,62%).

H έκθεση της Κομισιόν ρίχνει φως στις σημαντικές αγκυλώσεις που εμποδίζουν την κινητικότητα των καταναλωτών στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου στην Ελλάδα διατυπώνοντας, ταυτόχρονα, συστάσεις προς τους αρμόδιους φορείς χάραξης πολιτικής σε θεσμικό και πολιτικό επίπεδο.

Στην έκθεση εντοπίζονται τέσσερις κατηγορίες εμποδίων:

Αντικίνητρα ρυθμιστικού χαρακτήρα
Ανισότητα στην αγορά
Επιχειρησιακά και διαδικαστικά εμπόδια
Αδράνεια πελατών
Αναβάθμιση του ρυθμιστικού πλαισίου

Οσον αφορά την πρώτη κατηγορία οι συστάσεις της Επιτροπής εστιάζουν στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου που θα προσφέρει βεβαιότητα και ασφάλεια σε βάθος χρόνου στους συμμετέχοντες, περιορίζοντας ταυτόχρονα την συχνότητα ρυθμιστικών παρεμβάσεων.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι από τις κύριες ανησυχίες των προμηθευτών είναι ο υψηλός βαθμός αβεβαιότητας ως προς τα μελλοντικά κόστη προμήθειας λόγω του μηχανισμού αποζημίωσης ισχύος, καθώς και η αστάθεια της αγοράς λόγω του υψηλού χρέους των νοικοκυριών και της ρευστότητας που χαρακτηρίζει το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Για την καλύτερη ρευστότητα στα ταμεία των προμηθευτών, η Κομισιόν συστήνει να «αποσυνδεθεί» η είσπραξη των ρυθμιζόμενων χρεώσεων από τα τιμολόγια ρεύματος και να αναζητηθεί ένας άλλος τρόπος για την είσπραξή τους ή να υπάρξει μηχανισμός αντιστάθμισης σε περίπτωση αποτυχίας είσπραξης.

Τέλος, θα πρέπει να προχωρήσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για καινοτόμες υπηρεσίες (innovative services) όσο δεν προχωράει το σχέδιο με την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε ευρεία κλίμακα. «Χρειάζεται να ενισχυθούν τα πιλοτικά έργα σχετικά με την συμμετοχή από πλευράς ζήτησης (demand side) στις επικουρικές υπηρεσίες (ancillary services), ολοκληρώνοντας την ανάπτυξη του ρυθμιστικού πλαισίου και στο κομμάτι αυτό (demand aggregation). Οι τεχνολογικές βελτιώσεις και η καινοτομία στις διαδικασίες της αγοράς συνιστούν παράγοντες που επηρεάζουν τον ανταγωνισμό στην Ελλάδα όπως και σε άλλες αγορές της Ευρώπης».

Η εποπτεία και η παρακολούθηση της αγοράς από τις αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι αποτελεσματική και ακριβής για να αποτρέπονται τυχόν συμπεριφορές αθέμιτου ανταγωνισμού από παίκτες της αγοράς, τονίζεται στην έκθεση της Κομισιόν.

Μάλιστα, όπως αναφέρεται στην έκθεση, πολλοί προμηθευτές καταγγέλλουν στρατηγικές συμπεριφορές από κυρίαρχους παίκτες της αγοράς που προκαλούν επιθετικότητα στην τιμολόγηση και σταυροειδείς επιδοτήσεις.

Ενα ακόμα ζήτημα είναι η πρόσβαση στην πληροφόρηση για όλους τους συμμετέχοντες, η οποία κρίνεται προβληματική, δυσχεραίνοντας την είσοδο νέων παικτών στην αγορά.

Έμφαση δίνεται από την Κομισιόν στη διαδικασία εισόδου στην αγορά και προτείνει δράσεις που θα ενισχύσουν την αξιοπιστία και την ομοιογένεια της διαδικασίας.

Στα σημαντικά προβλήματα που εντοπίζονται στην ελληνική αγορά, επίσης, η δυσκολία αλλαγής προμηθευτή. Η Κομισιόν χαρακτηρίζει «λειψή» την ενημέρωση των πελατών, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την κινητικότητα στα πλαίσια της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό ροτείνει καλύτερους όρους πληροφόρησης σε χρόνο πριν την σύναψη συμβολαίου, μεγαλύτερη διαφάνεια, δυνατότητα σύγκρισης τιμών καθώς και μηχανισμούς και κανόνες αποτροπής «ανήθικων» συμπεριφορών από πλευράς προμηθευτών.