Η γεωπολιτική διάσταση των ερευνών νοτίως της Κρήτης

133

Μπορεί η δημοσιοποίηση της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης να αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη για τις έρευνες υδρογονανθράκων, αλλά η γεωπολιτική της διάσταση είναι ακόμη σημαντικότερη.

Με βάση τη ΣΜΠΕ που αναρτήθηκε στη Διαύγεια, το πρόγραμμα διαρθρώνεται σε τρεις κύριες φάσεις:

-Έρευνα: Κατά το στάδιο αυτό ερευνώνται οι ελπιδοφόρες περιοχές, με σεισμικές έρευνες, προκειμένου να εντοπιστούν στόχοι, δηλαδή κατάλληλες τεκτονικές ή και στρωματογραφικές δομές στο υπέδαφος, που μπορεί να έχουν λειτουργήσει ως παγίδες υγρών και αερίων υδρογονανθράκων.

-Ανάπτυξη και παραγωγή: Γίνεται η εξόρυξη υδρογονανθράκων με αξιοποίηση των γεωτρήσεων του προηγούμενου σταδίου ή την όρυξη νέων, καθώς και η κατεργασία, η αποθήκευση και η μεταφορά αυτών και των παραπροϊόντων τους σε εγκαταστάσεις φόρτωσης για περαιτέρω διάθεση.

-Αποξήλωση-αποσυναρμολόγηση εγκαταστάσεων και αποκατάσταση περιοχής: Μετά την ολοκλήρωση της εκμετάλλευσης ενός πεδίου υδρογονανθράκων ακολουθεί η φάση της σφράγισης των σωληνώσεων όλων των ερευνητικών και παραγωγικών γεωτρήσεων, της αποσυναρμολόγησης και της απομάκρυνσης όλων των επιφανειακών εγκαταστάσεων και των υποδομών παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς, και η αποκατάσταση της περιοχής.

Πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημειώνουν πως «η απόφαση έγκρισης του περιβαλλοντικού σχεδίου για τις έρευνες υδρογονανθράκων Νότια της Κρήτης συνιστά ένα βήμα προς την επίλυση διοικητικών και άλλων γραφειοκρατικών εμποδίων νωρίτερα από μία ενδεχόμενη παραχώρηση». Ουσιαστικά κερδίζεται χρόνος, ώστε η περιοχή να είναι έτοιμη αδειοδοτικά, αν ζητηθεί από πετρελαϊκούς ομίλους ή αν η κυβέρνηση αποφασίσει να διενεργήσει από μόνη της διεθνή διαγωνισμό.

Η γεωπολιτική σημασία

Το “πράσινο φως” για την περιβαλλοντική αδειοδότηση (που ξεκίνησε από την ΕΔΕΥ από το προηγούμενο έτος) συμπίπτει χρονικά με την αυξανόμενη τουρκική προκλητικότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Ως γνωστόν η Άγκυρα εγείρει, μέσω και του πρόσφατου τουρκολιβυκού μνημονίου για τη χάραξη της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, παράλογες διεκδικήσεις, ακόμη και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Και βέβαια η Τουρκία έχει εξαγγείλει τη διενέργεια ερευνών στα ανοιχτά της Λιβύης.

Η “εικόνα” των παραχωρήσεων στα δυτικά-νοτιοδυτικά

Σε αντίθεση με την περιοχή νοτίως της Κρήτης, για την οποία δεν έχει εκδηλωθεί ακόμη ενδιαφέρον, οι περιοχές δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον ενεργειακών ομίλων.

Για την περιοχή στα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης (που έχει παραχωρηθεί στην κοινοπραξία Total-ExxonMobil-ΕΛΠΕ) υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που υποδεικνύουν ότι υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες για μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου. Το δυνητικό μέγεθος της γεωλογικής τομής που ενδέχεται να περιέχει πιθανό κοίτασμα αερίου, συγκρίνεται με εκείνο του πεδίου Ταμάρ στο Ισραήλ, είναι δηλαδή αρκετά μεγαλύτερο – πάντα υπό την αίρεση της επιβεβαίωσης που θα γίνει μόνο με γεώτρηση – από το κοίτασμα Αφροδίτη στην Κύπρο. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη τομή ονομάστηκε “Τάλως” ενώ τα ευρήματα από τις σεισμικές καταγραφές της PGS χρησιμοποιήθηκαν για να προσελκυθούν οι ξένοι παραχωρησιούχοι, δηλαδή η Total και η ExxonMobil.